Monografia jest owocem kursu egzegetyczno-archeologicznego Szkoły DABAR dotyczącego pierwszej wyprawy misyjnej Barnaby i Pawła (Dz 13-14), który odbył się w sierpniu 2025 r. Stanowi już ósmy tom w serii Biblioteki Szkoły DABAR. Książka składa się z trzech zasadniczych części: 1) diachroniczny szkic dziejów wyspy Cypr; 2) omówienie cypryjskiej duchowości i religijności od czasów epoki kamienia i miedzi, przez epokę brązu, okres fenicki, klasyczny i hellenistyczny, aż po początki obecności judaizmu; biblijny obraz Cypru oraz obecności chrześcijańskiej (znajdziemy tutaj także 19 biogramów najważniejszych świętych związanych z wyspą), 3) archeologiczny, historyczny i biblijny opis cypryjskich miejsc związanych z obecnością Barnaby i Pawła, a także pierwotnego, starożytnego i średniowiecznego chrześcijaństwa.
Autor monografii, Maciej Wacławik, jest archeologiem, badaczem wczesnego chrześcijaństwa oraz kultury późnego antyku. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, University College London, National and Kapodistrian University of Athens oraz Tel Aviv University. Brał udział w licznych projektach wykopaliskowych w Izraelu (m.in. Nessanie na Pustyni Negew i w biblijnym Lakisz), Jordanii, Egipcie, Tunezji, Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Polsce, a także na Ukrainie oraz Cyprze. Specjalizuje się w badaniach nad procesami chrystianizacji wschodniej części basenu Morza Śródziemnego oraz nad przemianami religijnymi i społecznymi w pierwszych wiekach naszej ery. Kierował projektami badawczymi poświęconymi systemom wagowym w basenie Morza Śródziemnego w pierwszych wiekach naszej ery, a także rozwojowi osadnictwa na izraelskiej Pustyni Negew. Autor publikacji naukowych i popularyzatorskich, łączących refleksję historyczną, duchową i archeologiczną, m.in. monografii Pustynia stanie się sadem…. Wspólnoty wczesnochrześcijańskie na Pustyni Negew (Źródła Monastyczne. Monografie 13; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, 2024). Od wielu lat angażuje się w popularyzację archeologii wśród dzieci i młodzieży.
